Bạn có thể đề nghị rút lại đơn nghỉ việc, nhưng việc rút có hiệu lực hay không thường phụ thuộc vào sự đồng ý của công ty. Bộ luật Lao động năm 2012 trước đây có một điều riêng cho phép mỗi bên huỷ bỏ việc đơn phương chấm dứt trước khi hết thời hạn báo trước, với điều kiện thông báo bằng văn bản và được bên kia đồng ý. Bộ luật Lao động 2019 không giữ một điều tương ứng, nên thực tế người ta vẫn dựa vào nguyên tắc thoả thuận giữa hai bên.
Nói cách khác, một thông báo nghỉ việc đã gửi không phải thứ bạn có thể tự tay xoá đi; công ty có quyền chấp nhận để bạn ở lại, hoặc giữ nguyên ngày chấm dứt. Bài này giải thích vì sao, thời điểm nào còn dễ rút, cách đề nghị để công ty dễ đồng ý, và những điểm phải ghi rõ nếu được ở lại, như hợp đồng giữ nguyên hay ký mới, thâm niên có liên tục không.
Vì sao rút đơn cần công ty đồng ý
Khi bạn gửi thông báo đơn phương chấm dứt, bạn đã thực hiện một quyền và tạo ra một mốc: hết thời hạn báo trước thì hợp đồng chấm dứt. Từ lúc nhận thông báo, công ty bắt đầu hành động dựa trên mốc đó: đăng tuyển, hứa vị trí cho người khác, sắp xếp lại ngân sách lương. Nếu người lao động được tự do rút lại bất cứ lúc nào, mọi kế hoạch đó có thể đổ vỡ, nên cách hiểu phổ biến là việc rút lại cần được bên kia chấp nhận.
Điều này cũng đúng theo chiều ngược lại. Khi công ty đã gửi thông báo chấm dứt cho người lao động, công ty cũng không thể tự ý rút lại để buộc người lao động ở lại nếu người đó đã nhận lời chỗ khác. Cả hai chiều đều quay về một ý: chấm dứt hay tiếp tục là chuyện phải được hai bên thống nhất khi một bên muốn quay xe.
Vì không còn điều luật riêng, khi có tranh chấp, cơ quan giải quyết sẽ nhìn vào chứng cứ về ý chí của hai bên: công ty có đồng ý rõ ràng không, sau đó bạn có tiếp tục làm việc và được trả lương bình thường sau ngày lẽ ra đã nghỉ không. Hãy đối chiếu văn bản hướng dẫn hiện hành nếu chuyện đi tới mức tranh chấp.
Thời điểm rút đơn và khả năng thực tế
Thời điểm bạn đổi ý ảnh hưởng nhiều tới khả năng công ty đồng ý. Bảng dưới là cách nhìn thực tế, không phải quy định cứng.
| Thời điểm | Tình trạng phía công ty | Khả năng rút |
|---|---|---|
| Trong một hai ngày sau khi nộp | Thường chưa kịp tuyển hay công bố | Cao, nếu bạn có lý do và thái độ rõ ràng |
| Giữa thời hạn báo trước | Có thể đã đăng tuyển, đang phỏng vấn | Trung bình, tuỳ nhu cầu giữ người |
| Sau khi công ty đã nhận người thay | Vị trí đã có người | Thấp; có thể được xếp vị trí khác nếu công ty muốn |
| Sau ngày làm việc cuối cùng | Hợp đồng đã chấm dứt | Không còn là rút đơn; nếu quay lại là ký hợp đồng mới |
Đổi ý càng sớm càng tốt. Nếu bạn nộp đơn trong lúc bức xúc và chỉ một đêm sau đã thấy mình vội, đừng chờ tới cuối tuần mới nói.
Viết đề nghị rút đơn như thế nào
Một đề nghị rút đơn tốt ngắn gọn, thành thật và để công ty dễ trả lời. Nên gửi bằng văn bản tới đúng người đã nhận thông báo nghỉ, đồng gửi nhân sự.
- Nhắc lại ngày bạn đã gửi thông báo nghỉ và ngày chấm dứt dự kiến.
- Nêu rõ bạn đề nghị huỷ thông báo đó và muốn tiếp tục làm việc theo hợp đồng hiện tại.
- Giải thích lý do ngắn gọn, không cần kể lể: hoàn cảnh gia đình thay đổi, chỗ mới không như cam kết, đã giải quyết được vấn đề khiến mình muốn nghỉ.
- Thừa nhận rằng công ty có quyền cân nhắc, và cho biết bạn sẵn sàng nói chuyện trực tiếp.
- Đề nghị công ty trả lời bằng văn bản trước ngày chấm dứt dự kiến.
Không nên đưa yêu cầu tăng lương hay điều kiện mới vào chung đề nghị rút đơn, trừ khi trước đó chính công ty đã đưa ra đề nghị giữ người. Trộn hai chuyện dễ khiến người quản lý cảm thấy thông báo nghỉ chỉ là cách mặc cả.
Nếu công ty đồng ý: những điều cần ghi rõ
Hợp đồng nào đang có hiệu lực. Tốt nhất là văn bản ghi rõ hai bên đồng ý huỷ thông báo nghỉ việc ngày nào đó, hợp đồng hiện tại tiếp tục thực hiện bình thường. Nếu công ty muốn ký hợp đồng mới, đọc kỹ xem loại hợp đồng, lương, vị trí có thay đổi không.
Thời gian làm việc liên tục. Huỷ thông báo trước ngày chấm dứt thì quan hệ lao động không bị gián đoạn, thời gian làm việc được tính liên tục. Nếu để quá ngày cuối rồi mới ký lại, có thể bị coi là hai hợp đồng nối tiếp, ảnh hưởng tới cách tính thâm niên và một số quyền lợi.
Bảo hiểm xã hội. Nếu nhân sự đã kịp làm thủ tục báo giảm, cần đề nghị điều chỉnh để quá trình đóng không bị đứt đoạn. Hỏi bộ phận nhân sự trạng thái hồ sơ ngay khi được chấp thuận.
Những việc đã bàn giao. Thống nhất bạn nhận lại phần việc nào, quyền truy cập nào được mở lại, tránh tình trạng ở lại mà không có việc rõ ràng.
Nếu công ty không đồng ý
Khi công ty từ chối, thông báo ban đầu của bạn vẫn giữ nguyên hiệu lực: hợp đồng chấm dứt vào ngày đã báo. Bạn vẫn phải làm việc đầy đủ cho tới ngày đó và công ty vẫn phải thanh toán đủ các khoản trong thời hạn luật định. Từ chối cho rút đơn không phải là sa thải, không phải kỷ luật, và không làm thay đổi quyền lợi của bạn khi nghỉ đúng luật.
Đừng biến lời từ chối thành xung đột. Thái độ trong những ngày cuối ảnh hưởng tới giấy xác nhận kinh nghiệm, lời giới thiệu, và cả cơ hội quay lại sau này. Hỏi rõ lý do nếu được, ghi nhận điều đó cho lần sau. Nếu công ty để ngỏ khả năng nhận lại vào vị trí khác hoặc thời điểm khác, đề nghị ghi lại bằng văn bản hoặc thư điện tử.
Một tình huống cần cảnh giác: công ty im lặng, không đồng ý cũng không từ chối, đến ngày cuối vẫn để bạn đi làm. Hãy chủ động hỏi lại bằng văn bản trước ngày chấm dứt; tiếp tục làm mà không rõ trạng thái hợp đồng là nguồn tranh chấp về sau.
Ví dụ giả định: rút đơn sau một đêm suy nghĩ
Anh K. làm thợ cơ khí ở một xưởng sửa chữa tại Vĩnh Long, hợp đồng không xác định thời hạn. Sau một trận cãi nhau với tổ trưởng về việc phân ca, anh viết đơn nghỉ ngay trong chiều, đặt lên bàn chủ xưởng. Tối về, anh tính lại: chỗ làm gần nhà, lương ổn, chuyện phân ca còn bàn lại được. Sáng hôm sau, trước giờ làm, anh nhắn cho chủ xưởng xin gặp, rồi gửi kèm một tin nhắn ngắn đề nghị huỷ đơn hôm qua, nói rõ lý do và mong được trao đổi lại về lịch ca.
Chủ xưởng đồng ý, nhắn lại xác nhận rằng đơn hôm trước coi như không có, anh tiếp tục làm việc theo hợp đồng cũ; đồng thời hẹn họp với tổ trưởng để sắp lại ca. Toàn bộ diễn ra trong chưa đầy một ngày, không ai phải tuyển người, không có thủ tục bảo hiểm nào bị động tới.
Nếu anh K. để qua ba tuần, khi xưởng đã nhận một thợ mới, câu trả lời có thể đã khác. Ví dụ cho thấy hai điều: đổi ý càng sớm càng dễ, và lời đồng ý dù chỉ qua tin nhắn vẫn nên được lưu lại.
Góc người quản lý: nhận lại hay không
Một nhân viên rút đơn không có nghĩa là người đó thiếu cam kết. Nhiều người nộp đơn vì một vấn đề cụ thể như lịch làm, người quản lý trực tiếp, áp lực tạm thời; khi vấn đề được giải quyết, họ ở lại và làm tốt. Câu hỏi đáng hỏi là lý do nghỉ ban đầu đã thật sự được xử lý chưa, chứ không phải người đó đã "phản bội" hay chưa.
Nếu đồng ý, ghi rõ bằng văn bản để tránh mơ hồ về hợp đồng và bảo hiểm. Nếu từ chối, trả lời sớm, lịch sự, bằng văn bản, và đừng dùng việc rút đơn làm cái cớ để thay đổi điều kiện làm việc theo hướng bất lợi. Với doanh nghiệp nhỏ, nên có một quy định chung trong nội quy về cách xử lý đề nghị rút thông báo nghỉ, để mọi người được đối xử như nhau.
Trước khi nộp đơn: cách để không phải rút
Phần lớn các lần rút đơn bắt nguồn từ quyết định vội. Vài thói quen dưới đây giúp bạn chỉ nộp khi thật sự sẵn sàng.
- Không viết đơn trong lúc đang bức xúc; ghi lý do muốn nghỉ ra giấy, để qua ít nhất một đêm rồi đọc lại.
- Nếu lý do là một vấn đề cụ thể như lịch làm, người quản lý, khối lượng việc, thử nêu vấn đề đó bằng văn bản trước khi nộp đơn.
- Nếu đang có lời mời ở chỗ khác, chỉ nộp đơn khi đã nhận thư mời làm việc chính thức với lương, vị trí, ngày bắt đầu rõ ràng.
- Tính trước tài chính cho trường hợp chỗ mới không như kỳ vọng hoặc thời gian chờ kéo dài.
- Xem lại hợp đồng: loại hợp đồng, thời hạn báo trước, cam kết đào tạo, thoả thuận bảo mật.
Một thông báo nghỉ việc nên là kết quả của quyết định đã cân nhắc, không phải công cụ để bày tỏ bất mãn. Khi dùng nó như lời cảnh báo, bạn trao cho công ty quyền chấp nhận cái mà mình không thật sự muốn.
Câu hỏi thường gặp
Đã nộp đơn qua tin nhắn thì rút lại có cần văn bản không?
Thông báo nghỉ gửi qua kênh nào thì đề nghị rút cũng nên gửi qua kênh có dấu vết tương đương hoặc tốt hơn, như thư điện tử. Câu trả lời đồng ý của công ty cũng nên ở dạng văn bản để tránh tranh cãi về sau.
Công ty đồng ý bằng lời nói có đủ không?
Đồng ý bằng lời vẫn là đồng ý, nhưng khó chứng minh. Nếu sau đó người quản lý nghỉ việc hoặc đổi ý, bạn có thể rơi vào tình trạng không rõ hợp đồng còn hay đã chấm dứt. Hãy gửi thư điện tử xác nhận lại nội dung đã thống nhất.
Rút đơn rồi có thể nộp lại sau không?
Được. Mỗi lần muốn nghỉ, bạn gửi thông báo mới và thời hạn báo trước tính lại từ thông báo đó. Tuy vậy, nộp rồi rút nhiều lần sẽ ảnh hưởng tới sự tin tưởng; nên cân nhắc kỹ trước khi nộp.
Đang trong thời gian báo trước mà công ty đã tuyển người thay thì có bị ép nghỉ sớm không?
Công ty không thể đơn phương rút ngắn thời hạn báo trước mà bạn đã đưa ra, trừ khi hai bên thoả thuận. Nếu công ty muốn bạn nghỉ sớm, họ có thể đề nghị và bạn có quyền đồng ý hoặc không.
Rút đơn có ảnh hưởng tới trợ cấp thôi việc sau này không?
Nếu huỷ thông báo trước ngày chấm dứt và tiếp tục hợp đồng, thời gian làm việc được tính liên tục như chưa từng gián đoạn. Trợ cấp thôi việc sau này tính theo tổng thời gian làm việc thực tế, trừ thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Người lao động hợp đồng ba tháng có rút đơn được không?
Nguyên tắc giống nhau: đề nghị rút cần công ty đồng ý. Với hợp đồng ngắn, thời hạn báo trước chỉ vài ngày làm việc, nên khoảng thời gian để đổi ý rất hẹp; hãy nói ngay khi thay đổi quyết định.